Vakbond wil statuut vrijwillige brandweerlui

BRUSSEL (BELGA, DS) - Voor wachtdiensten, zelfs die in de kazerne, worden vrijwillige brandweerlui nu niet betaald. Volgens de brandweervakbond IFOD (Intercategoriële Federatie Openbare Diensten) heeft een arrest van de Raad van State verregaande gevolgen. De overheid zou de activiteit van vrijwillige brandweerman als een echte baan moeten gaan beschouwen.

Op die manier zou het arrest een eind moeten maken aan de gewoonte om vrijwilligers alleen voor de interventies te betalen.

Nochtans zijn ook de wachttijden een vorm van werken. Sommige vrijwillige brandweerlui zijn constant stand-by, andere in een beurtrol. Nog andere doen bovendien ook nog eens wachtdiensten in de brandweerkazerne. Maar voor al die wachttijden krijgen ze niets - tenzij een klein forfait voor nachtwacht in de kazerne.

Als het van de IFOD afhangt, moet de overheid daar binnenkort komaf mee maken. Daarvoor baseert ze zich op het arrest van de Raad van State over de brandweer van Eupen. In een geschil over het ontslag van een Eupense vrijwillige brandweerman heeft de Raad verwezen naar een statuut op de civiele bescherming uit 1963. Er is dus wel degelijk een statuut voor de vrijwilligers, besluit IFOD daaruit, en dus zijn vrijwilligers meer dan kosteloze werknemers van de gemeenten.

Volgens IFOD reiken de gevolgen daarvan verder dan de stadsgrenzen van Eupen. Een statuut betekent niet alleen dat vrijwillige brandweermannen ook tijdens de wachtdiensten moeten worden betaald. Als vrijwilligers een statuut hebben, wil dit ook zeggen dat de wet op de arbeidstijd op hen van toepassing is.

Nu wordt die wetgeving overal overtreden. Door de combinatie van een job en hun vrijwillig engagement kloppen de meeste vrijwillige brandweerlui wekelijks meer werkuren dan toegestaan. Dat kan tot 70 of 80 uren per week gaan. Die overtreding van de arbeidstijd wordt nergens aangevochten omdat dit het hele systeem van de vrijwillige brandweer onderuit zou kunnen halen.

Maar dat is nu net wat IFOD wel wil, en een betere, uniforme regeling in de plaats.

De timing daarvoor is niet toevallig. De besprekingen over de brandweerhervorming - naar analogie met de politiehervorming - zijn volop bezig. Het statuut van zowel de vrijwillige als de beroepsbrandweerman is daarbij een heikel punt. In Vlaanderen zijn er 7.800 vrijwilligers. Die allemaal meer betalen, kost de overheid een fortuin.

Op de interpretatie van de vakbond reageert de bevoegde minister van Binnenlandse Zaken, Patrick Dewael (Open VLD), dan ook afwachtend. ’We bestuderen de gevolgen van dit arrest in het kader van de werkzaamheden voor een hervorming van de brandweerdiensten’, aldus zijn woordvoerder. ’De minister is van oordeel dat de vrijwilligers belangrijk zijn en dat er moet over gewaakt worden dat dit principe niet verwaarloosd wordt.’

Bij de besprekingen is het dansen op het slappe koord tussen professionalisering en het behoud van authentiek engagement. (pl)